B' Θεματική Ενότητα: Παιδαγωγικά - Γενική Διδακτική
Κλάδοι-Ειδικότητες: ΠΕ 08 Καλλιτεχνικών Μαθημάτων
Κατασκευή τεστ από: Καρβουνίδη Γιώργο Καθηγητή Πληροφορικής ΠΕ20
Η σχολική τάξη αποτελείται συχνά από ένα μαθητικό δυναμικό με μεγάλες διαφορές σε ικανότητα αντίληψης-κατανόησης και σε δεξιότητες. Με ποιον τρόπο θα μπορούσε να διδάξει ο δάσκαλος των καλλιτεχνικών ώστε να έχει αποτελέσματα επιθυμητά που να συνδυάζουν γνωστικό περιεχόμενο και αισθητική ευαισθητοποίηση.
Ακολουθεί και στοχεύει στην ολοκλήρωση του προγράμματος των καλλιτεχνικών μαθημάτων
Εστιάζει την προσοχή του κατ’ ανάγκη στους πιο επιδέξιους μαθητές
Ακολουθεί ένα πρόγραμμα δύο ταχυτήτων
Στον κορμό του προγράμματος εισάγει συμπληρωματικές δραστηριότητες και αναφορές από άλλους χώρους και τομείς που διευκολύνουν στην κατανόηση και ενισχύουν τη συμμετοχή των μαθητών
Η αδιαφορίά των μαθητών προς το μάθημα, η αναταραχή και η δυσκολία διεξαγωγής του μαθήματος, είναι φαινόμενα με μεγάλη ιστορία στις σχολικές τάξεις. Με ποιους τρόπους θα κατορθώσει ο δάσκαλος των καλλιτεχνικών να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών ώστε να μειωθούν και εάν είναι δυνατόν να ελαχιστοποιηθούν τα εν λόγω φαινόμενα;
Επιχειρεί να επιβάλλει την πειθαρχία και τη συμμετοχή προς το μάθημα με σειρά κυρώσεων
Προσπαθεί να πείσει με συζήτηση επισημαίνοντας τη σημασία και την αξία της τέχνης στη ζωή
Προετοιμάζει το μάθημα με επιλεγμένο πληροφοριακό υλικό και δραστηριότητες που ενεργοποιούν τους μαθητές μέσα και έξω από το σχολικό χώρο
Αδρανεί μέχρι να προβληματισθούν οι ίδιοι οι μαθητές και να προσέξουν
Με την είσοδο των οικονομικών και άλλων μεταναστών, το μαθητικό δυναμικό των ελληνικών σχολείων έχει αλλάξει φυσιογνωμία, σε επίπεδο ενιαίου πολιτιστικού περιβάλλοντος, λόγω της πολυ-πολιτισμικής προέλευσης των παιδιών. Τι χαρακτήρα θα μπορούσε να έχει το μάθημα των καλλιτεχνικών;
Ένα μάθημα που στηρίζεται σε ένα προκαθορισμένο γενικό πρόγραμμα καλλιτεχνικής αγωγής
Ένα μάθημα ελληνοκεντρικού χαρακτήρα, που στο πνεύμα του θα ενταχθούν όλοι οι μαθητές
Ένα μάθημα στο οποίο εντάσσονται συγκριτικά πολιτισμικά στοιχεία από διάφορες κουλτούρες
Ένα μάθημα που θα απευθύνεται στις επιμέρους πολιτιστικές ομάδες εστιάζοντας στις ιδιαιτερότητές τους.
Το μάθημα της καλλιτεχνικής αγωγής μέσα στο σχολικό πρόγραμμα έχει το ρόλο:
να εκπαιδεύσει μελλοντικούς καλλιτέχνες
να καλλιεργήσει δημιουργικά τη φαντασία και να ευαισθητοποιήσει αισθητικά τους μαθητές
να δώσει μια χαλαρωτική ανάσα μέσα στο αυστηρό πρόγραμμα των άλλων γνωστικών αντικειμένων
να εξοικειώσει τους μαθητές στη χρήση διαφόρων υλικών και τεχνικών
Το μάθημα της καλλιτεχνικής αγωγής στοχεύει κυρίως στο:
να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση άλλων γνωστικών αντικειμένων
να ασκήσει τις δεξιότητες και χειρονακτικές ικανότητες
να καλλιεργήσει το ενδιαφέρον και την κριτική στάση προς τα οπτικά, αισθητικά προϊόντα του πολιτισμού
να προσφέρει στους μαθητές την ικανοποίηση της χαράς και την ευκαιρία της προσωπικής έκφρασης
Η αξιολόγηση της καλλιτεχνικής επίδοσης των μαθητών γίνεται με βάση:
την ποσοτική κλίμακα κρίσης και αξιολόγησης των άλλων γνωστικών αντικειμένων
το καλό, ωραίο, κακό ή άσχημο αποτέλεσμα της κάθε επιμέρους άσκησης
το σύνολο των αποτελεσμάτων των καλλιτεχνικών εργασιών
κυρίως το ενδιαφέρον, την προσπάθεια συμμετοχής σε συνδυασμό με το αποτέλεσμα της καλλιτεχνικής δραστηριότητας
Για τους έφηβους οι αμοιβές που παρέχει ο εκπαιδευτικός πρέπει να περιλαμβάνουν:
αρκετές υλικές αμοιβές (βραβεία, χρηματικά ποσά, δώρα)
Κάποιοι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι η χρήση της έμμεσης τιμωρίας μπορεί να μειώσει μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Σε ποια από τις παρακάτω ενέργειες θα προέβαιναν;
Θα αξιολογούσαν τους μαθητές με κακή βαθμολογία
Θα ανέθεταν στους μαθητές επιπλέον εργασίες
Θα τους στερούσαν κεκτημένα προνόμια
Θα τους επέπλητταν ενώπιον των συμμαθητών τους
Σύμφωνα με την ολιστική/οικοσυστημική προσέγγιση, η προβληματική συμπεριφορά ενός μαθητή μπορεί να αντιμετωπιστεί αν θεωρηθεί:
μέρος του κοινωνικού περίγυρου στον οποίο εμφανίζεται
συμπεριφορά που έχει αποκτηθεί με μίμηση προτύπου
συμπεριφορά που έχει αποκτηθεί μέσω ανεπιτυχών συνειρμικών συνεξαρτήσεων
συμπεριφορά γενετικά προκαθορισμένη
Σύμφωνα με τη γνωστική τους ανάπτυξη τα παιδιά στην εφηβική ηλικία:
αναπτύσσουν την ικανότητα να ομαδοποιούν και να ταξινομούν δεδομένα με βάση κάποια κριτήρια
αρχίζουν να μπορούν να γενικεύουν τις προηγούμενες εμπειρίες τους
αρχίζουν να μπορούν να χρησιμοποιούν τη συμβολική σκέψη
αναπτύσσουν τη συνδυαστική λογική
Σε ποιες παιδαγωγικο-διδακτικές ενέργειες πρέπει να προβαίνει ο εκπαιδευτικός, προκειμένου να κινητοποιεί όλους τους μαθητές της τάξης;
Υπόσχεται πως, αν προσέχουν στο μάθημα, θα τους συνοδεύσει στην εκδρομή της τάξης
Αναζητεί τρόπους ώστε να συνδέσει το μάθημα με τα ενδιαφέροντα των παιδιών
Τιμωρεί συστηματικά όσους δεν προσέχουν στο μάθημα
Αδιαφορεί για όσους δε συμμετέχουν στο μάθημα
Ποια από τις παρακάτω προτάσεις για τη δυσλεξία είναι επιστημονικά ορθή;
Αποτελεί μια ειδική μαθησιακή δυσκολία
Αφορά μόνον προβλήματα στον προφορικό λόγο
Συνδέεται με χαμηλή νοημοσύνη
Είναι αποτέλεσμα δυσμενών περιβαλλοντικών καταστάσεων
Ποιος από τους παρακάτω τρόπους δεν αποτελεί εκδήλωση επιθετικότητας των εφήβων;
Οι αυτοκαταστροφικές τάσεις
Η φθορά της ξένης ιδιοκτησίας
Οι λεκτικοί χαρακτηρισμοί
Το χαμηλό αυτοσυναίσθημα
Έχει γίνει γενικά αποδεκτό το γεγονός ότι η δημιουργία εσωτερικών κινήτρων κάνει τη μάθηση περισσότερο αποτελεσματική. Αυτό μέσα από ποιες διαδικασίες μπορεί να το πετύχει ο εκπαιδευτικός;
Όταν δίνει έμφαση στην αξιολόγηση και τη βαθμολογία των επιδόσεων των μαθητών
Όταν είναι επιεικής στη βαθμολογία και ανεκτικός με τις αποτυχίες τους
Όταν προϊδεάζει τους μαθητές για μελλοντικές αμοιβές
Όταν θέτει προκλητικούς, αλλά και πραγματοποιήσιμους, μαθησιακούς στόχους
Οι επόμενες δύο (2) ερωτήσεις αναφέρονται στο ακόλουθο κείμενο:
Η Μαρία είναι μαθήτρια της Β΄ Γυμνασίου. Είναι εύσωμη και αποτελεί αντικείμενο πειραγμάτων από τους συμμαθητές της. Συχνά θυμώνει εύκολα και ξεσπά πολύ έντονα με λεκτική κυρίως επιθετικότητα. Είναι πολύ καλή στα φιλολογικά μαθήματα και όταν θέλει κάνει πολύ ωραία γράμματα. Συχνά κουράζεται γρήγορα στην προσπάθειά της, αργεί να ολοκληρώσει τις εργασίες της και μερικές φορές τα παρατάει. Είναι μοναχοπαίδι και οι γονείς της έχουν πάρει διαζύγιο. Μένει με τη μαμά της, που εργάζεται πάρα πολλές ώρες. Τη φροντίζει η γιαγιά της και μια κοπέλα που έχει αναλάβει την προετοιμασία της για το σχολείο. Και στις τρεις όμως λέει ψέματα, με αποτέλεσμα να έρχεται απροετοίμαστη στο σχολείο. Ο πατέρας της την παίρνει σε αραιά διαστήματα στο σπίτι του, γιατί λείπει συχνά. Όταν είναι με τον πατέρα της, αλλάζει ριζικά η συμπεριφορά της προς το καλύτερο.
Ποιο θεωρείτε ότι είναι το πρωτογενές πρόβλημα της Μαρίας;
Η παχυσαρκία της
Η διαταραγμένη σχέση με τους γονείς της
Η αδυναμία της να εργαστεί για πολλή ώρα
Το οξύθυμο στοιχείο του χαρακτήρα της και οι επιθετικές αντιδράσεις της
Ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος για να αντιμετωπίσετε ως εκπαιδευτικοί την κατάσταση της Μαρίας;
Αυστηρή βαθμολογία
Άμεση τιμωρία των επιθετικών αντιδράσεών της
Μεγαλύτερη επιείκεια στη βαθμολογία
Επιδίωξη και στήριξη συνεχών θετικών μορφών επικοινωνίας και με τους δύο γονείς
Η βασική λειτουργία της αξιολόγησης στη διδασκαλία είναι:
ψυχολογική
κοινωνική
παιδαγωγική
φιλοσοφική
Κατά την εφαρμογή της τεχνικής των ερωταποκρίσεων στη διδασκαλία ο εκπαιδευτικός είναι επιστημονικά δόκιμο να αποφεύγει πρωτίστως:
τις πολύπλοκες και χαμηλής εστίασης ερωτήσεις
τις συγκεκριμένες και εξειδικευμένες ερωτήσεις
τις ανοιχτές ερωτήσεις
τις ερωτήσεις αξιολόγησης
Ένας σύγχρονος εκπαιδευτικός θα επέλεγε να χρησιμοποιήσει την άμεση διδασκαλία, εάν είχε να διδάξει ένα:
κοινωνικό θέμα
μάθημα πληροφοριακής φύσεως
γνωστικό αντικείμενο που προάγει τη δημιουργικότητα
μάθημα που προάγει νοητικές δεξιότητες
Νεοφερμένος στο «ζωηρό» τμήμα δέχεται τη φιλική συμβουλή του παλαιότερου συναδέλφου: «πάρ’ τους τον αέρα από την αρχή και θα ’σαι ήσυχος …» Στη θέση του θα:
ακολουθούσατε τη συμβουλή του συναδέλφου
αναζητούσατε τη βαθύτερη αιτία της «προβληματικής» συμπεριφοράς των μαθητών
δείχνατε ανοχή για να διάκεινται φιλικά απέναντί σας
αφήνατε κάποιο περιθώριο για συμβιβασμό μαζί τους
Σύμφωνα με τη σύγχρονη Διδακτική ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει το μαθητή κυρίως όταν:
τον εμπιστεύεται εκ των προτέρων και δεν τον ελέγχει
δεν αντιδρά στην έλλειψη συνέπειας εκ μέρους του
δε θεωρεί απαραίτητο να διορθώνει τα λάθη του
του δηλώνει ότι έχει μεγάλες προσδοκίες από αυτόν
Η γνώση που μας προσφέρει η σύγχρονη διδασκαλία, για να είναι όχι μόνο ποσοτική αλλά και ποιοτική, απαιτείται να:
μας δίνει ταυτόχρονα τη δυνατότητα κρίσης, αξιολόγησης και αμφισβήτησής της
προσφέρεται για εφαρμογή της σε διάφορους τομείς του ανθρώπινου πολιτισμού
είναι λειτουργική και αποτελεσματική στον τομέα εξειδίκευσής μας
καλύπτει συγκεκριμένο φάσμα των πνευματικών μας ενδιαφερόντων
Η αρχή της αυτενέργειας στη διδακτική πράξη σημαίνει κυρίως:
παροχή στο μαθητή εκ μέρους του εκπαιδευτικού δυνατοτήτων για εναλλακτικές επιλογές
έμμεση παρέμβαση του εκπαιδευτικού, προκειμένου ο μαθητής να αυτενεργήσει
αυθόρμητη και ενεργητική εμπλοκή του μαθητή στις μαθησιακές διαδικασίες
γνώση και εφαρμογή εκ μέρους του μαθητή τεχνικών εξοικονόμησης πνευματικής ενέργειας
Στην περίπτωση που ο εκπαιδευτικός κρίνει αναπόφευκτη τη χρήση ποινών, αυτές ενδείκνυται να:
είναι άμεσες και αυστηρές
είναι σύμφωνες με τις καθιερωμένες στο σχολείο πρακτικές
αποκαθιστούν το κύρος του καθηγητή και του σχολείου
αποτελούν λογική συνέπεια της ανεπιθύμητης συμπεριφοράς
Η κοινοποίηση των διδακτικών στόχων στους μαθητές κατά τη διδασκαλία έχει απασχολήσει τη διδακτική έρευνα, η οποία τείνει να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι:
αποτελεί περιττή σπατάλη χρόνου
βοηθάει τους μαθητές να οργανώσουν τις πληροφορίες και έτσι να κατανοήσουν το μάθημα
δεν είναι αναγκαία για τους εφήβους
αμβλύνει το ενδιαφέρον των μαθητών και γι’ αυτό καλό είναι να αποφεύγεται
Οι δασκαλοκεντρικές μορφές διδασκαλίας, σύμφωνα με τη σύγχρονη Διδακτική:
πρέπει να αποφεύγονται ως αναποτελεσματικές μορφές διδασκαλίας
είναι αξιοποιήσιμες, διότι μέσα από αυτές μπορεί ο εκπαιδευτικός να λειτουργήσει «διαμεσολαβητικά» για την προσέγγιση της γνώσης
προσφέρονται μόνο για τις μικρές ηλικίες
προσφέρονται μόνο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
Η εφαρμογή των αρχών της ανθρωπιστικής αγωγής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση σημαίνει πρωτίστως ότι:
τονίζονται ιδιαίτερα τα ανθρωπιστικά μαθήματα έναντι των θετικών και τεχνολογικών
τονίζεται ιδιαίτερα η ανάπτυξη της αυτο-αντίληψης και της αυτο-εκτίμησης του εφήβου
αξιοποιούνται συστηματικά οι αρχές του συμπεριφορισμού για την ανάπτυξη του ανθρώπου
αξιοποιούνται συστηματικά οι γνωστικές αρχές του μοντέλου της επεξεργασίας των πληροφοριών
Αναφορικά με το είδος (στιλ) συμπεριφοράς του εκπαιδευτικού η κυρίαρχη άποψη στη σύγχρονη βιβλιογραφία είναι ότι:
το ελευθεριάζον ή ανεκτικό στιλ (laissez-faire) ευνοεί τη μάθηση και ενθαρρύνει όλους τους μαθητές
το ελευθεριάζον στιλ δημιουργεί ανασφάλεια στους περισσότερους μαθητές
το αυταρχικό στιλ είναι αναγκαίο στοιχείο για την επιτυχία της διδασκαλίας
το δημοκρατικό στιλ βοηθάει τις γνωστικές διαδικασίες αλλά όχι τη συναισθηματική ανάπτυξη των μαθητών
Η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία σύμφωνα με την έρευνα:
προσφέρεται μόνο για μαθητές μικρής ηλικίας, που τους αρέσει η βιωματική μάθηση
προωθεί κυρίως τους δημοκρατικούς αλλά όχι τους γνωστικούς σκοπούς της εκπαίδευσης
είναι απρόσφορη για την ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα
βοηθά και τους «καλούς» μαθητές, διότι τους παρέχει τη δυνατότητα να αναλάβουν διδακτικούς ρόλους
Το σχολείο με τα διαθεματικά σχέδια εργασίας (projects):
προσφέρει πλαίσιο ενεργητικής μάθησης μέσα από θέματα υψηλού μαθητικού ενδιαφέροντος
καλύπτει με γοργότερους ρυθμούς τη διδακτέα ύλη
παρέχει στον καθηγητή που τα εφαρμόζει την ευκαιρία να αποδείξει την «υπεροχή» των μεθόδων της επιστήμης του
προετοιμάζει άριστα τους μαθητές για τις τελικές εξετάσεις πάνω στη διδακτέα ύλη
Η κατανόηση, που είναι ζητούμενο σε κάθε διδασκαλία, εξασφαλίζεται κυρίως με:
την αναλυτική παράθεση των πληροφοριακών δεδομένων
τη συστηματική επανάληψη και εξάσκηση
την ανάδειξη της χρησιμότητας της γνώσης
την ανάδειξη των σχέσεων που διέπουν τα δεδομένα της διδασκαλίας
Ενδείκνυται από διδακτικής πλευράς οι εκπαιδευτικοί να χρησιμοποιούν σχήματα και γραφικές αναπαραστάσεις στον πίνακα κυρίως διότι:
ελκύουν την προσοχή των μαθητών
αναδεικνύουν τις σχέσεις που διέπουν τα πληροφοριακά δεδομένα της διδασκαλίας